کاربران برچسب زده شده

صفحه 1 از 2 12 آخرینآخرین
نمایش نتایج: از 1 به 10 از 18

موضوع: جنگنده اف-22 / F-22 Raptor

  1. #1
    مدیر بازنشسته

    تاریخ عضویت
    Oct 2011
    نوشته ها
    2,979
    تشکر
    0
    تشکر شده 312 بار در 143 ارسال
    قدرت امتیاز دهی
    476
    میزان امتیاز : 17690
    Array

    جنگنده اف-22 / F-22 Raptor

    داستان تولد YF-22
    به سال 1981، نيروي هوايي ايالات متحده نياز خود به جنگنده‏اي پيشرفته را جهت انجام ماموريت برتري هوايي تحت برنامه‏اي به نام ATF اعلام كرد.
    (ATF = Advanced Tactical Fighter)
    اين جنگنده‏ي جديد مي‏بايست در طراحي خود، از تكنولوژي‏هاي جديد بهره مي‏گرفت. در ساخت اين جنگنده‏ي جديد، مواردي نظير استفاده از كامپوزيت‏ها، فلزات سبك‏وزن، سيستم كنترل پرواز پيشرفته، نيروي پيشرانه‏ي قوي‏تر و قابليت پنهان‏كاري (استيلت) بايد مد نظر قرار مي‏گرفت. به اعتقاد فرماندهان ارشد نيروي هوايي، تكنولوژي‏هاي جديد به كار رفته در توليد اين جنگنده‏ي جديد، اغلب هواپيماهاي موجود نيروي هواي نظير F-15 و F-16 را در آغاز قرن 21 ام، از رده خارج مي‏كرد. (که به علت مشکلات ساختاری و فنی فراوان تاکنون موفق نبوده است)

    YF-22 (مدلی که با موتورهای جنرال الکتریک ساخته شد و اکنون در موزه است)


    به سال 1985، نيروي هوايي، نيازهاي فني خود را جهت ساخت اولين هواپيماي نمونه به تيم سازنده ابلاغ كرد. بدين ترتيب كنسرسيوم لاكهيد- بوئينگ – جنرال داینامیکز، دو فروند مدل اوليه YF-22 را ساختند. يك هواپيما به دو موتور توربوفن YF-120 ساخت جنرال‏الكتريك و ديگري به دو موتور توربوفن YF-119 ساخت پرات اند ويتني مجهز شده بودند.
    پس از آزمايشات و بررسي‏هاي فراوان گروه پروازي، تيم سازنده‏ي شركت لاكهيد (در برابر نورثورپ – مک دانل داگلاس) و موتورهاي ساخت پرات اند ويتني، برنده‏ي تكميل نهايي هواپيما شد.

    مشخصات فني YF-22
    تعداد ساخته شده: 2 فروند (يك فروند – مدلی که به موتور جنرال الکتریک تجهیز شده بود– به موزه‏ي نيروي هوايي فرستاده شده است)
    تعداد مورد نياز مدل F-22: طبق برنامه= 339 فروند
    طول هواپيما: 62 فوت و 1 اينچ = 92/18 متر
    طول دو نوك بالها: 44 فوت و 6 اينچ = 59/13 متر
    ارتفاع از سطح زمين (با چرخهاي باز): 16 فوت و 5 اينچ = 5 متر
    وزن هنگام برخاستن: 58000 پاوند = 26308 كيلوگرم (مدل YF-22)

    تسليحات (همگي در محفظه‏‎هاي دروني هواپيما):
    يك مسلسل 20 ميلي‏متري M-61A2 Vulcan (استاندارد اغلب جنگنده‏هاي ايالات متحده)
    6 موشك هوا به هواي ميان برد AIM-120C (آمرام)
    2 موشك هوا به هواي كوتاه برد AIM-9M (سايدوايندر)

    4 محل خارجي حمل مهمات يا مخازن سوخت

    پیشرانه
    دو موتور توربوفن F119-PW-100 ساخت «پرات اند ويتني» با كشش هر موتور حدود 35000 پاوند = 15875 كيلوگرم
    (يك فروند YF-22 با دو موتور توربوفن F120-GE-100 ساخت جنرال الكتريك تجهيز شده بود كه به علت كشش كمتر، رقابت را به موتور ساخت پرات اند ويتني واگذار كرد)

    خدمه: 1 نفر

    عملكرد پروازي (طبق درخواستهاي خواسته شده تحت برنامه‏ي ATF):
    حداكثر سرعت: 2 ماخ
    سقف پرواز خدمتي: 65000 فوت
    ================================================== ===============
    آشنايي با F-22 Raptor (دزد آسمان / جانور شکاری)
    پس از اعلام برنده شدن طرح YF-22 در برنامه تولید جنگنده پیشرفته (ATF)، جنگنده ی F-22 موسوم به Raptor براساس نمونه ی اولیه YF-22 طراحی شد.



    برنامه توليد F-22 ، پروژه‏اي در جهت ساخت جنگنده‏ي برتري هوايي نسل بعد است جهت مقابله سريع با هرنوع اقدام در هر نقطه‏اي از جهان. اين هواپيمايي است كه بايد به حريم هوايي دشمن نفوذ كند و قابليت ديد اول – شليك اول را بر عليه اهداف گوناگون، داشته باشد. (First-look First-kill)
    مهمترین مشخصه ی F-22 کمتر دیده شدن در رادار دشمن، مانورپذیری بالا، سیستم های پروازی (آویونیک) یکپارچه شده و طراحی آیرودینامیک ویژه است که اجازه می دهد جنگنده بدون استفاده از پس سوز موتورها، به سرعت بالای صوت برسد. (عدم استفاده از پس سوز، امکان رهگیری هواپیما توسط دشمن را بسیار کم می کند)

    ویژگی پنهان کاری (Stealth)
    این مشخصه، کمک زیادی به بقا و ادامه ی نبرد F-22 می کند و باعث می شود تا دشمن نتواند اطلاعات مهمی از انجام عملیات توسط این جنگنده بدست بیاورد.

    ویژگی یکپارچه سازی سیستم های پروازی (Integrated Avionics)
    این مشخصه به خلبان F-22 کمک فوق العاده ای می‏کند تا اطلاعات بسیار دقیقی از وضعیت دشمن بدست آورد. این اطلاعات می‏تواند وضعیت پروازی جنگنده‏های دشمن، نحوه‏ی آرایش نیروهای زمینی، شناسايي سيستم‏هاي راداري منطقه و . . . باشد. ضمن اینکه سیستم‏های الکترونیکی پیشرفته‏ی F-22 این امکان را (به خلبان اف22) می‏دهد تا حتا از آرایش قبلی نیروهای دشمن آگاه شود. (Off-Board Information) این اطلاعات براساس حرارت برجای مانده از موتور وسائل نقلیه‏ی دشمن یا حرارت موشکها و مهمات شلیک شده بدست می آید.

    نمایی از کابین دیجیتالی و بسیار پیشرفته ی F-22

    تصویری دیگر از کابین بسیار مجهز اف22

    سوپر کروز (Super cruise)
    این مشخصه «افزایش دقت مهمات استفاده شده» است که (به اف22) این امکان را می‏دهد که با سرعت بیشتری از میدان نبرد خارج شود و بدین طریق امکان ضربه خوردن یا رهگیری توسط دشمن را کم می‏کند.

    موتورها
    اولین انتظاری و قابلیتی که از موتورهای F-22 می رود این است که بدون آنکه از پس‏سوز استفاده کند به سرعت فراتر از صوت دست یابد ضمن اینکه مصرف سوخت مناسبی در این حالت داشته باشد زیرا در سایر جنگنده ها، دست یابی به سرعتهای فراصوت، با استفاده از پس‏سوز ممکن می شود که همراه با مصرف سوخت بسیار بالاست. با این مشخصه، اف22، مدت زمان بیشتری می تواند پرواز کند.
    البته این انتظار نیز (از موتورهای اف22) می‏رود که در پروازهای زیرصوت نیز عملکرد خوب خود را حفظ کرده و مصرف سوخت بسیار کمی نیز داشته باشند.

    سیستم تغییردهنده خروجی موتور (تغییر بردار رانش)


    اولین وظیفه‎ی تعریف شده برای F-22 نبرد هوایی است که برای این کار، حمل 6 موشک میان برد AIM-120C (آمرام) به همراه 2 موشک کوتاه برد AIM-9M (سایدوایندر) پیش بینی شده است.
    برای نبرد هوا به زمین (Ground Attack)، اف22 با 2 عدد بمب هدایت شونده‏ی 1000 پوندی بسیار دقیق JDAM ، 2 موشک AIM-120C و 2 موشک AIM-9M تجهیز می‏شود.
    (JDAM = Joint Direct Attack Munitions)
    JDAM ها، بمب‎هایي هستند که به وسیله سیستم مکان یابی ماهواره ای (GPS)، هدایت می‎شوند. این بمبها، به اف22 این امکان را می‎دهند که در هوای نامناسب جوی (ابر، مه، برف و . . .) بتواند تکمیل کننده ماموریت (ناتمام مانده‏ي) جنگنده‏ی F-117 یا جنگنده‏ی JSF در حمله به اهداف زمینی باشد.
    (JSF = Joint Strike Fighter)



    F-22 در نگاه اول، جنگنده‏ای تمیز و عاری از مهمات به نظر می‎رسد. این مشخصه به دلیل آن است که مهمات در محفظه‏های مخفی داخل بدنه حمل می‎شوند و برخلاف سایر جنگنده‏ها، از محفظه‏های خارجی بدنه برای حمل مهمات در اف22 به طور معمول استفاده نمي‏شود. این ویژگی مهمی برای حفظ قابلیت پنهان کاری اف22 از رادار دشمن است. زیرا نصب مهمات باعث بازتابش امواج رادار دشمن شده و ویژگی پنهان‎کاری اف22 را از بین می‎برد. همچنین مخفی بودن مهمات، از میزان پسا (اصطکاک هوا) کم می کند امری که برای پرواز فراصوت بدون استفاده از پس سوز بسیار لازم است. کم شدن پسا، برد پروازی اف22 را نیز به میزان قابل توجهی افزایش می‏دهد زیرا باعث کاهش مصرف سوخت می‎شود.



    اف22 همچنین چهار مقر حمل مهمات در خارج بدنه دارد که هرکدام می‏توانند تا 5000 پاوند بار را حمل کنند. در اف22، از یک طراحی منحصر به فرد در ساخت محفظه های خارجی (حمل بار) استفاده شده است که در جلو و عقب بدنه تعبیه شده اند، اتصال انتهای بدنه دارای اتصالهای الکتریکی، سوخت و هوا است. در این محفظه، مخزن سوخت 600 گالونی یا دو پرتاب کننده‏ی موشک به نام LAU-128/A بسته به نوع ماموریت، نصب می‎گردد.

    دو حالت کلی برای محفظه های خارجی حمل بار در اف22 وجود دارد:
    چهار مخزن 600 گالونی حمل سوخت، بدون حمل سلاح. این پیکربندی برای وقتی استفاده می‎شود که برد پروازی زیاد مدنظر باشد یا قصد جابه‎جایی جنگنده مطرح باشد. برای حمل محفظه‎ی سوخت، از گیره‏ی نگدارنده‏ی مخصوصی به نام BRU-47/A در محل اتصال هر محفظه استفاده می‏شود.
    دو مخزن سوخت به همراه چهار موشک. این پیکربندی برای حالتی استفاده می شود که منطقه ی مورد عملیات ایمن، فضای منطقه تحت کنترل نیروهای خودی بوده و زمان بیشتری جهت پشتیبانی هوایی منطقه (CAP = Combat Air Patrol) مورد نیاز باشد. در این حالت نیز، مخازن سوخت خارجی به وسیله‏ی گیره‎ی BRU-47/A روی بدنه‏ی اصلی متصل می‏شوند، ضمن اینکه محفظه‎های خارج از بدنه‏ی اصلی هواپیما، به دو گیره‏ی پرتاب کننده‏ی موشک به نام LAU-128/A متصل می‏شوند.

    همه‏ي موشكهايي كه در محفظه‏هاي خارجي نصب مي‏شوند (دو موشك در هر مكان)، اين قابليت را دارند كه با انجام تغييرات فني در داخل بدنه نصب شوند و با مهمات دروني يكپارچه شوند، اما نيروي هوايي به تواني بيش از آنچه (براي حمل مهمات) خواسته بود اعلام نياز نكرده است.

    فراز و نشيب هاي پردردسر F-22 قبل از ورود رسمي به خدمت
    پيش از آنكه تيم سازنده‏ي نمونه‏ي اوليه‏ي YF-22 به عنوان برنده‏ي رقابت در طراحي جنگنده‏‎ي ATF انتخاب شوند، به مدت 54 ماه آزمونهاي تست و خطا تحت اين برنامه انجام داده بودند. آنها شديدن درگير رفع عيوب مختلف اف22 نظير مشكلات بدنه، كاناپي و انجام تست‏هاي پروازي بر روي دو فروند نمونه‏ي اوليه‏‎ي YF-22 بودند.
    نمونه‏ي اوليه‏ي موتورها، موتور YF119 ساخت «پرات اند ويتني» و موتور YF120 ساخت «جنرال‏الكتريك» بودند كه در جريان برنامه‏ي ATF بارها مورد آزمايش قرار گرفتند.
    برنامه‏هاي آزمون و خطا (dem/val) به تاريخ سپتامبر 1990 تكميل شدند. كه همه‏ي اين كارها توسط شركت بوئينگ در سياتل، لاكهيد در پالمديل كاليفرنيا و جنرال‏دايناميكز در تگزاس اجرا و تكميل شدند. همچنين نمونه‏هاي اوليه‏ي هواپيما (Prototype)، در محل شركت لاكهيد در پالمديل (Palmdale شهري در جنوب لوس‏انجلس و ايالت كاليفرنيا) مونتاژ شدند. امكانات مناسب آنجا نيز باعث شد اولين پرواز YF-22 در آن مكان انجام شود.
    پس از آنكه مونتاژ و مديريت كلي برنامه‏ي توليد هواپيما بر عهده‎ي شركت لاكهيد گذاشته شد، ادامه‏ي برنامه‏ي YF-22 به جهت آزمايشات و توليد نهايي، به شهر ماريتا (Marietta = شهري در شمال غربي ايالت جورجيا) منتقل گشت.
    F-22 دومين آزمايش مهم خود را در سال 1991 با موفقيت از پيش رو گذراند. در آن زمان، نيروي هوايي اعلام كرد كه به تعداد 548 جنگنده‏ي F-22 به ارزش هركدام 6/68 ميليون دلار نياز دارد. پس رفع اشكال و تجديدنظر نهايي هواپيما به تاريخ سپتامبر 1993، تعداد مورد نياز نيروي هوايي، به رقم 442 فروند و به قيمت تخميني هر فروند 6/71 ميليون دلار كاهش يافت. آن زمان قرار بود حداكثر تا پايان سال 2002، تمام اين جنگنده‏ها جايگزين جنگنده‏هاي F-15 و F-16 هاي نيروي هوايي شوند.
    قرارداد 55/9 ميليارد دلاري مهندسي، توليد و توسعه‏ي اف22، آگوست 1991 به تيم مهندسي شركت بوئينگ و لاكهيدمارتين واگذار شد. اما پيمانكار پس از مدتي ارزيابي، اعلام كرد كه اين مبلغ بايد تا حدود 11 ميليارد دلار افزايش يابد. تحت شرايط جديد پيمانكار، تيم اف22، طراحي هواپيما را تكميل نمود و تجهيزات و خطوط توليد لازم براي ساخت اين هواپيما را تهيه نمود و 9 آزمايش موفق هوايي و دو آزمايش بر روي زمين انجام داد.
    يك تيم ارزيابي از ستاد مشترك نيروهاي مسلح، كار بررسي بر روي برنامه‏ي توليد اف22، قيمت تمام شده و برنامه‏ي زمان‏بندي تحويل اف22 ها به نيروي هوايي را آغاز كرد. اين تيم پس از مدتي اعلام كرد كه اين جنگنده به زمان بسيار بيشتري براي مهندسي و توليد نهايي نياز دارد. اين امر به دليل كاهش دادن ميزان خطرپذيري اين جنگنده در هنگام ورود به خدمت بود. زيرا در هنگام بررسي، به مشكلات ريز و درشتي در توليد اين هواپيما پي برده بودند.
    تيم ارزياب، همچنين برآورد كرده بود كه كل مبلغ طراحي اوليه حدود ۱.۴۵ ميليارد دلار افزايش خواهد يافت. همچنين كل مبلغ توليد حدود 13 ميليارد دلار افزايش خواهد داشت. كه بدين ترتيب كل رقم توليد از 48 ميليارد دلار به 61 ميليارد افزايش مي‏يافت مگر آنكه از هزينه‏هاي جانبي توليد كاسته مي‏شد.
    در نتيجه‎ي گزارشات تيم ارزياب، برنامه‏ي توليد اف22 مورد تجديدنظر قرار گرفت. از اين رو مي‏بايست رقم ۲.۲ ميليارد دلار به برنامه‏ي مهندسي مجدد و توليد نهايي اف22 اضافه مي‏شد. ضمن اينكه اين موضوع (تجديدنظر در طراحي) باعث مي‏شد كه برنامه‏ي زمان‏بندي جهت توليد نهايي، 12 ماه زياد شود تا محصول نهايي بتواند بدون مشكل وارد خدمت شود.
    برنامه‏ي مهندسي مجدد اف22، باعث شد سه فروند نمونه‏اي كه از قبل ساخته شده بودند، از سيستم حذف شوند و برنامه‏ي توليد، بسيار به كندي پيش رود. احتمال افزايش هزينه‏ها در توليد اف22، از طريق كاهش برخي هزينه‏هاي رسمي در بودجه پيش‏بيني شده بود.
    فرماندهان عالي وزارت دفاع (پنتاگون)، برنامه‏ي تجديدنظر اف22 را مورد ارزيابي قرار دادند. سپس به تاريخ 11 فوريه 1997 ياداشت رسمي در تاييد تغييرات و تجديدنظر انجام شده (بر روي اف22) از طرف پنتاگون صادر شد.
    در گزارش نشريه داخلي وزارت دفاع كه هر 3 ماه يكبار منتشر مي‏شود، در نشريه منتشره به تاريخ 15 مي 1997 اعلام كرد كه تعداد كل اف22 مورد نياز از 438 به 339 فروند كاهش يافته است. اين امر به دليل كند شدن توليد 70 فروند اوليه كه تنها 58 فروند از آنها ساخته شد و همچنين كند شدن توليد سالانه از 48 فروند پيش‏بيني شده به 36 فروند بود. زيرا وزارت دفاع آزمونهاي مختلف و در شرائط گوناگوني از جنگنده‏هاي جديد به عمل مي‏آورد و كم شدن تعداد اوليه، باعث كند شدن زمان آزمايشات مورد نياز وزارت دفاع مي‏گشت.
    F-22 با طراحي و مهندسي مجدد، به تاريخ 7 سپتامبر 1997 اولين پرواز خود را باموفقيت انجام داد. آزمايشات اوليه‏ي پرواز كه در شهر ماريتا (ايالت جورجيا) انجام شده بود، به سال 2001 در پايگاه «ادواردز AFB» ادامه يافتند.
    آهنگ ضعيف توليد اف22 در سال 1999 آغاز شد. سپس نرخ توليد هواپيما به 36 فروند در سال (2004) افزايش يافت و تا ميزان توليد كلي به تعداد 339 فروند ادامه خواهد يافت، كه انتظار مي‏رود كل اين توليد به سال 2013 پايان يابد. همچنين اولين اسكادران عملياتي در دسامبر 2005 وارد خدمت شدند.

    پايان كار F-15
    جنگنده‏هاي F-15 انبوهي از مشكلات و نواقص (نسبت به اف22) در سيستم‏‎هاي آويونيك دارند و هنگامي كه آخرين اف22 به سال 2013 وارد خدمت مي‏‎شود، بهترين جنگنده‏ي F-15 عمري برابر 30 سال خواهد داشت. ولي انتظار مي‏رود استفاده از F-15 هاي موجود در نيروي هوايي، به دليل اقتصادي بودن، تا سال 2015 ادامه يابد ولي هيچكدام از 918 فروند جنگنده‎‏ي F-15 كه تا جولاي 1992 در ليست اموال نيروي هوايي ثبت شده بودند، به دليل غيراقتصادي بودن و افزايش هزينه‏هاي تعمير و نگهداري، پس از سال 2014، در سرويس نخواهند ماند.

    مشخصات فني F-22
    ماموريت: جنگنده‏‎ي برتري هوايي (جايگزين F-15)

    سازندگان:
    Lockheed Martin Aeronautical Systems
    مديريت كل پروژه، طراحي بدنه و دماغه (Fuselage)، كابين و كاناپي، ورودي‏هاي هواي موتورها، طراحي محل اتصال بالها، طراحي قسمت عقب (بالچه‏ي عقب يا پره ماهي)، فلپها، شهپرها، چرخ‏ها و سيستم ارابه‏‎ي فرود و مونتاز نهايي قطعات هواپيما.

    Lockheed Martin Tactical Aircraft Systems
    طراحي قسمت مياني بدنه، مديريت طراحي محفظه‏هاي دروني حمل مهمات، طراحي سيستم «يكپارچه كننده‏‎ي ناوبري و سيستم جنگ الكترونيك» يا (INEWS)، طراحي سيستم‏هاي مخابراتي، ناوبري، شناسايي (CNI) و سيستم پشتيباني از تسليحات.
    CNI = Communications Navigation and Identification
    INEWS = Integrated Navigation and Electronic Warfare Systems

    Boeing
    بالها، قسمت انتهايي بدنه (شامل طراحي قسمتهاي مورد نياز براي موتورها و اتصالات مربوطه)، سيستم رادار، آزمايش سيستم يكپارچه شده‏ي ناوبري، ساخت شبيه ساز آموزشي و مديريت پروازهاي آزمايشي.

    Pratt & Whitney
    ساخت موتور F119-PW-100

    برخي پيمانكاران فرعي
    Northrop Grumman و Hughes Radar Systems و Texas Instruments و Motorola
    Kidde-Graviner Ltd و Allied-Signal Aerospace و Harris و Fairchild Defense
    GEC Avionics و Lockheed Sanders و Kaiser Electronics و Digital Equipment Corp
    Rosemount Aerospace و Curtiss-Wright Flight Systems و Dowty Decoto و EDO Corp
    Lear Astronics Corp و Parker-Hannifin Corp و Simmonds Precision و Sterer Engineering
    TRW و XAR و Hamilton Standard و Sanders/GE Joint Venture و Menasco Aerospace

    پیشرانه
    دو موتور توربوفن ساخت «پرات اند ويتني» مدل F119-PW-100 با كشش هر موتور 35000 پاوند = 15875 كيلوگرم

    طول هواپيما: 08/62 فوت = 90/18 متر
    ارتفاع: 67/16 فوت = 08/5 متر
    فاصله دو سر بالها: 5/44 فوت = 56/13 متر
    سطح بالها: 840 فوت مربع = 03/78 متر مربع
    فاصله دو سر بالچه‏هاي انتهايي: 29 فوت = 84/8 متر
    حداكثر سرعت: 8/1 ماخ بدون پس سوز و در پرواز سوپر كروز = 5/1 ماخ
    خدمه: 1 نفر

    تسليحات:
    دو موشك كوتاه برد AIM-9 (سايدوايندر)
    شش موشك ميان برد AIM-120C (آمرام)
    يك مسلسل 20 ميلي‏متري
    دو بمب 1000 پاوندي JDAM

    اولين پرواز سري اصلاح شده: 7 سپتامبر 1997
    شروع تحويل: سال 2002
    تاريخ عملياتي شدن: سال 2004

    قيمت:
    قيمت نوع اوليه = 8 / 102 ميليون دلار (براي 76 فروند از كل 362 فروند)
    قيمت نوع اصلاح شده بدون ابتكار كاهش هزينه = 2 / 128 ميليون دلار (براي 70 فروند از كل 368 فروند)
    قيمت نوع اصلاح شده با ابتكار كاهش هزينه = 4 / 92 ميليون دلار (براي 70 فروند از كل 368 فروند)

    قيمت جديد (۲۰۰۶) به دلیل کاهش سفارش نیروی هوایی: ۲۵۰ میلیون دلار

    http://military.blogfa.com/

  2. 2 کاربر به خاطر ارسال مفید مهدی زمانی از ایشان تشکر کرده اند:

    بهزاد گامبروني (09-20-2013),مجتبی کیا (08-21-2013)

  3. # ADS
    نشان دهنده تبلیغات برای شما
    تاریخ عضویت
    Always
    نوشته ها
    Many

     

  4. #2
    Iran
    ناظر آزاد

    تاریخ عضویت
    Oct 2011
    محل سکونت
    بلند آسمان جایگاه ماست
    نوشته ها
    333
    تشکر
    246
    تشکر شده 610 بار در 151 ارسال
    قدرت امتیاز دهی
    443
    میزان امتیاز : 40775
    Array
    علاقه مندی های من
    نیروی هوایی
    نيروي هوايي ايران

    نیروی زمینی
    نيروي زميني ارتش جمهوري اسلامي ايران

    نیروی دریایی
    نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران
    بررسی دقیق و تخصصی جنگنده نسل پنجم آمریکایی F-22A Raptor

    سامانه تسلیحاتی F-22A Raptor :

    حمل سلاح در محفظه های داخلی بدنه هواپیما ، یکی از اصلیترین ویژگی های این

    جنگنده نسل پنجم است و f-22 نیز به عنوان اولین و تنها جنگنده نسل 5 عملیاتی ، این

    ویژگی را در حد کمال داراست . محفظه های داخلی حمل سلاح باعث کاهش قابل توجه

    بازتاب های راداری هواپیما می شوند ؛ ضمن اینکه در حین پرواز به دلیل نبود وجود

    اصطکاک ناشی از سلاح ها ، سرعت پیمایش جنگنده افزایش یافته و مصرف سوخت نیز

    کاهش می یابد . شلیک سلاح ها مستلزم از شدن محفظه جنگ افزار است که کل فرایند

    باز شدن محفظه ، شلیک سلاح و بسته شدن ان ، تناه یک تا دو ثانیه زمان می برد . F-22

    به 4 دهلیز داخلی حمل سلاح مجهز است : دو محفظه بزرگ ، زیر هواپیما برای حمل

    موشک های امرام و بمب های هدایت شونده و دو محفظه کوچک در طرفین بدنه که هر

    کدام قادر به حمل یک تیر موشک سایدوایندور است .

    گرداوری و تالیف : اقای امین کرم زنجانی .

    منبع : صنایع هوافضا / ش 79

    منبع : سایت میلیتری،سایت سنترال کلاب

    بلند آسمان جایگاه ماست

  5. #3
    Iran
    ناظر آزاد

    تاریخ عضویت
    Oct 2011
    محل سکونت
    بلند آسمان جایگاه ماست
    نوشته ها
    333
    تشکر
    246
    تشکر شده 610 بار در 151 ارسال
    قدرت امتیاز دهی
    443
    میزان امتیاز : 40775
    Array
    علاقه مندی های من
    نیروی هوایی
    نيروي هوايي ايران

    نیروی زمینی
    نيروي زميني ارتش جمهوري اسلامي ايران

    نیروی دریایی
    نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران
    موشک آمرام :

    در آرایش برتری هوایی ، این جنگنده در هر یک از محفظه های زیرین ، سه تیر موشک میان برد آمرام

    حمل می کند که با احتساب دهلیزهای کناری ، در مجموع به 6 موشک امرام و دو موشک سایدوایندور

    مسلح می شود .


    آمرام که مخفف عبارت " موشک پیشرفته هوا به هوای میان برد " است ،هم اکنون نه تنها پیشرفته ترین

    موشک هوا به هوای جهان ، بلکه مهمترین سلاح سازمانی جنگنده های غربی محسوب می شود .


    این موشک در آخرین گونه تولیدی ، amraam-d نامیده می شود و با وزنی معادل 157 کیلوگرم ، دارای

    سر جنگی انفجاری 23 کیلوگرمی است .


    حداقل برد آن 2 کیلومتر و حداکثر برد آن ، به برد شگفت انگیز بیش از 180 کیلومتر دست یافته و سرعت

    آن به 4 برابر سرعت صوت می رسد .


    قبل از شلیک ، سامانه کنترل آتش هواپیما بر اساس موقعیت قرارگیری هدف ، سامانه مسیریاب

    اینرسی موشک مسیر خود را از راه اطلاعات دریافتی از هواپیمای شلیک کننده درست می کند و پس از

    اینکه هدف در برد رادار موشک قرار گرفت ، آمرام در حالت فعال قرار گرفته و بدون نیاز به کمک از طرف

    هواپیمای خودی ، به سوی هدف می رود.


    Amraam-d دارای 50 درصد برد بیشتر به گونه قبلی خود است ؛ دارای منطقه غیر قابل گریز بسیار وسیع

    نسبت به هر موشک دیگری برخوردار است ، مجهز به خط تبادل داده دو طرف بوده و توانایی هدایت به

    سمت هدف با زاویه زیاد خارج از خط دید راداراست .


    گرداوری و تالیف : اقای امین کرم زنجانی .

    منبع : صنایع هوافضا / ش 79

    بلند آسمان جایگاه ماست

  6. #4
    Iran
    ناظر آزاد

    تاریخ عضویت
    Oct 2011
    محل سکونت
    بلند آسمان جایگاه ماست
    نوشته ها
    333
    تشکر
    246
    تشکر شده 610 بار در 151 ارسال
    قدرت امتیاز دهی
    443
    میزان امتیاز : 40775
    Array
    علاقه مندی های من
    نیروی هوایی
    نيروي هوايي ايران

    نیروی زمینی
    نيروي زميني ارتش جمهوري اسلامي ايران

    نیروی دریایی
    نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران
    موشک سایدوایندور :

    از بعد موشک های گرمایاب نیز جنگنده F-22 همواره با اخرین گونه موشک سایدوایندور ، یعنی سطح

    استاندارد - X – که طراحی و توسعه ان به طور مشترک توسط نیروی دریایی و هوایی امریکا انجام شده

    – پاسخی به ساخت موشک R-73 روسیه است . سایدوایندور ایکس که ابتدا بر روی جنگنده های F-15

    و F/A-18 نیروی دریایی مورد استفاده قرار گرفت ، مجهز به حسگر فرو سرخ فوق پیشرفته با توان کاوش

    90 درجه اطراف هواپیماست و خلبان را قادر می سازد تنها با نگاه کردن به جنگنده دشمن از راه سامانه

    هدف گیری روی کلاه خود عمل قفل و شلیک را انجام دهد . این موشک مجهز به سامانه سه بعدی

    تغییر بردار رانش موتور است که این امکان را می دهد پس از جدا شدن از بال هواپیما ، بلافاصله و در

    دایره بسیار کوچک به سمت هدف گردش کرده و امکان هر نوع عکس العمل را از جنگنده مقابل بگیرد .

    Block-2 این موشک مجهز به سامانه تبادل داده و امکان قفل روی هدف پس ا زشلیک است ؛ لذا خلبان

    را قادر می سازد ابتدا موشک را شلیک و سپس ان را بر روی هدف قفل کند . در این صورت خلبان می تواند اهدافی را که تا 180 درجه پشت سر هواپیما قرار دارند را نیز به اسانی شکار کند .

    گرداوری و تالیف : اقای امین کرم زنجانی .

    منبع : صنایع هوافضا / ش 79

    بلند آسمان جایگاه ماست

  7. #5
    Iran
    ناظر آزاد

    تاریخ عضویت
    Oct 2011
    محل سکونت
    بلند آسمان جایگاه ماست
    نوشته ها
    333
    تشکر
    246
    تشکر شده 610 بار در 151 ارسال
    قدرت امتیاز دهی
    443
    میزان امتیاز : 40775
    Array
    علاقه مندی های من
    نیروی هوایی
    نيروي هوايي ايران

    نیروی زمینی
    نيروي زميني ارتش جمهوري اسلامي ايران

    نیروی دریایی
    نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران
    توپ جنگنده F-22A Raptor :

    به عنوان سلاح ثابت سازمانی ، یک قبضه توپ گاتلینگ داخلی از نوع m-61 وُلکان در ریشه بال سمت

    راست قرار گرفته و برای جلوگیری از بازتاب راداری ، دریچه ای کوچک جلوی ان را مسدود می کند که

    تنها هنگام شلیک باز می شود . این توپ 480 فشنگ دارد که برای 5 ثانیه رگبار مداوم کافی است .

    گرداوری و تالیف : اقای امین کرم زنجانی .

    منبع : صنایع هوافضا / ش 79 و سایت میلیتاری



    بلند آسمان جایگاه ماست

  8. #6
    Iran
    ناظر آزاد

    تاریخ عضویت
    Oct 2011
    محل سکونت
    بلند آسمان جایگاه ماست
    نوشته ها
    333
    تشکر
    246
    تشکر شده 610 بار در 151 ارسال
    قدرت امتیاز دهی
    443
    میزان امتیاز : 40775
    Array
    علاقه مندی های من
    نیروی هوایی
    نيروي هوايي ايران

    نیروی زمینی
    نيروي زميني ارتش جمهوري اسلامي ايران

    نیروی دریایی
    نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران


    F-22A Raptor و بمب :

    در ماموریت برتری هوایی ، f-22 قادر است با اتکا به پرواز سوپر کروز با حداقل مصرف سوخت ، خود را به

    سرعت به میدان نبرد برساند و به دلیل نداشتن نیاز به فعال کردن مداوم پس سوز ، مداوم پروازی بسیار

    بالایی داشته و قادر است تا محدوده وسیعی ازاسمان را به مدت طولانی برای نیروهای خودی پوشش

    دهد . در ارایش حمله به اهداف زمینی ، f-22 را می توان به بمب های هدایت شونده مسلح کرد .

    در ماموریت هایی از این دست ، محفظه های زیرین بدنه که هر کدام توانایی حمل 3 موشک امرام را

    دارند ، تنها یک موشک برای حفاظت از هواپیما حمل می کنند و به جای دو موشک دیگر ، یک بمب

    ماهواره ای از نوع gbu-32 بارگیری می شود .

    در این صورت f-22 در مجموع دو تیز موشک امرام ، دو موشک سایدوایندور و دو بمب ماهواره ای کلاس 1000 پوندی ( 450 کیلوگرم ) در اختیار خواهد داشت .

    در یک مورد حمله ازمایشی ، جنگنده f-22 موفق شد در حالی که با سرعت 1/5 ماخ پرواز می کرد ، هدف متحرکی را با سرعت 39 کیلومتر بر ساعت از فاصله 15 کیلومتری مورد اصابت قرار دهد .

    در چیدمان دیگری به جای حمل یک بمب هدایت ماهواره ای ، می توان 4 بمب باریک از نوع gbu-39 در محفظه داخلی جاسازی کرد.

    بدین صورت این جنگنده علاوه بر 4 تیر موشک امرام و سایدوایندر به 8 بمب باریک نیز مسلح خواهد شد .

    بمب های باریک نیز – که بیشتر از اینکه شبیه به بمب باشند ، به هواپیمای گلایدر شباهت دارند –

    امروزه به چنان دقتی دست پیدا کرده اند که می تواند یک تانک در حال حرکت را در تاریکی شب و شرایط

    نامساعد اب و هوایی ، از فاصله 90 کیلومتری جنگنده پرتاب کننده مورد اصابت قرار دهند . در ماموریت

    حمله به اهداف زمینی ، f-22 قادر است به فشرده ترین شبکه های یکپارچه دفاع ضد هوایی نفوذ کرده

    و در حالی که از دید رادارها پنهان است ، نقاط حیاتی را مورد حمله قرار دهد .

    F-22 همچنین توانایی انجام ماموریت بسیار پر خطر سرکوب پدافند هوایی زمینی را داراست .

    F-22 اگرچه قابلیت حمل موشکهای ضد رادار هارم ( harm ) را ندارد ، ولی می تواند این کار را به کمک

    سامانه های فوق پیشرفته کشف ، شناسایی و هدف گیری داخل هواپیما انجام داده و انهدام را به بمب

    های باریک gbu-39 بسپارد .

    این موضوع رویکردی است که در حال حاضر در عملیات های ضد پدافندی مشاهده می شود و احتمالا در

    اینده نیز توسعه پیدا خواهد کرد ؛ بدان معنا که کار درگیری با رادار پدافند زمینی به سامانه های داخلی

    هواپیمای جنگنده سپرده شده و برای انهدام ، یکی بمبب یا موشک هواپایه معمولی روانه می شود .

    این مسئله نقش موشک های ضد رادار – که هارم معروف ترین انهاست – را در اینده کم رنگ خواهد کرد .

    به عنوان بخشی از نقاط ضعف f-22 شاید بتوان گفت که توانایی ان برای حمله به اهداف زمینی بسیار

    محدود است ؛ چرا که قابلیت حمل بمب های هدایت لیزری را ندارد و مقدار مهمات هوا به زمین ان نیز

    اندک است . F-22 می تواند حداکثر 2000 پوند ( 900 کیلوگرم ) مهمات هوا به زمین حمل کند ، در

    صورتی که این مقدار رای جنگنده ای مثل سوپر هورنت به 17000پوند ( 6000 کیلوگرم ) می رسد .

    البته باید در نظر داشت که f-22 از ابتدا برای ایفای نقش بمب افکن ها ساخته نشده ؛ اما این معنی را

    نمی دهد که بمب افکن قابلی نباشد . سرعت کروز پایدار بسیار بالا و همچنین ارتفاع عملیاتی قابل

    توجه این هواپیما به طرز انکارناپذیری برد موثر تسلیحات هوا به هوا و هوا به زمین ان را افزایش می دهد .

    همچنین در صورت نصب آویزگاه های حمل سلاح زیر بال ، اگرچه توان پنهان کاری از دست می رود ، ولی

    در عوض مقدار مهمات قابل حمل به شدت افزایش یافته و حتی توان حمل موشک های کروز هوا پایه نیز

    میسر می گردد.

    زیر بال های این هواپیما 4 نقطه برای نصب پایلون تسلیحات خارجی قرار دارد که هر کدام از انها توانایی

    پذیرش 2300 کیلوگرم محموله را دارند که می تواند یک تانک سوخت 600 گالنی و یا پرتابگری برای نصب

    2 موشک امرام و یا تسلیحات دیگر باشد . با این حال همان طور که گفته شد نصب سلاح زیر بال ، نه

    تنها باعث از بین رفتن توان پنهان کاری می شود ، بلکه روی قدرت مانور و سرعت جنگنده نیز تاثیر منفی دارد .

    گرداوری و تالیف : اقای امین کرم زنجانی .

    منبع : صنایع هوافضا / ش 79

    بلند آسمان جایگاه ماست

  9. #7
    Iran
    ناظر آزاد

    تاریخ عضویت
    Oct 2011
    محل سکونت
    بلند آسمان جایگاه ماست
    نوشته ها
    333
    تشکر
    246
    تشکر شده 610 بار در 151 ارسال
    قدرت امتیاز دهی
    443
    میزان امتیاز : 40775
    Array
    علاقه مندی های من
    نیروی هوایی
    نيروي هوايي ايران

    نیروی زمینی
    نيروي زميني ارتش جمهوري اسلامي ايران

    نیروی دریایی
    نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران
    فناوری پنهانکاری راداری F-22A Raptor :


    پنهانکاری کامل بدنه جزیی جدایی ناپذیر از ویژگی های جنگنده نسل 5 به حساب می اید و f-22 رپتور

    احتمالا در این زمینه از سایر همتایان و اسلافش یک سر و گردن بالاتر است . پنهانکاری بسیار بالای این

    جنگنده از عوامل مختلفی ناشی می شود که شامل شکل کلی بدنه ، استفاده وسیع از مواد جاذب

    رادار ، پوشش کامل وروی و خروجی موتورها و توجه به جزییاتی مثل کابین خلبان است . در سرتاسر

    بدنه ، تقریبا هیچ سطح قائمه یا برامدگی که بتواند بازتاب دهنده خوبی برای امواج رادار باشد وجود

    ندارد . طراحی بدنه به گونه ای است که اگر مقداری اندک از امواج دریافت شده نیز از چنگ مواد جاذب

    امواج گریخ ، انحنای بدنه ، موج بازگشتی را در جهتی کاملا متفاوت از نقطه تابش ، بازتابش می دهد .

    به عنوان مثال ، سکان های عمودی با زاویه قابل توجهی به طرفین کج شده اند و بال های این هواپیما

    برخلاف بسیاری از جت های جنگنده در لبه فرار حالت پیشگرا دارند و لبه حمله نی زتا نزدیکی دماغه

    امتداد یافته است . سطوح و خطوط خارجی بدنه به گونه ای همسو شده اند تا نقاط درخشش راداری در

    تمامی جهات کاهش یابد . بدین صورت که لبه های حمله و فرار بال ، سطوح فرمان ، دهانه های ورودی

    و خطوط مرزی دریچه های بازرسی به شکل خاصی با یکدیگر همسو شده اند تا انرژی امواج رادار را تنها

    در چند بردار متمرکز کنند . بدین ترتیب رادار تهدید کننده ممکن فقط در معدودی زوایا پژواک مناسب

    دریافت کند و در دیگر زوایا بازتاب راداری ضعیف تر از ان است که قابل کشف باشد . تمامی دریچه های

    زیر بدنه به شکل دندانه ای و لوزی شکل طراحی شده اند و به ویژه محل اتصال دریچه ها با مقدار زیادی

    مواد غیر هادی پوشانده شده است . توجه به طراحی های دقیق درهای محفظه ارابه فرود و دهلیزهای

    داخلی تسلیحات به دلیل دوری از دیده شده جنگنده در اثر پدیده انتشارات سطحی است . وقتی امواج

    رادار به بدنه برخورد می کند ، مقداری از ان نه در جهت خلاف محل تابش انعکاس می شود و نه توسط

    مواد جاذب امواج جذب می شود ؛ بلکه به صورت جریان های سطحی روی بدنه هواپیما پخش

    می شوند . این جریان های سطحی پس از برخورد به یک عدم پیوستگی در بدنه ، متلاشی شده و در

    جهات مختلف پخش می شوند .از اینروست که در طراحی f-22 توجه بسیار زیادی به طراحی دقیق و غیر

    قابل کشف محل ناپیوستگی ها شده است . ورودی موتور هواپیما نیز که منعکس کننده بسیار قوی

    امواج رادار محسوب می شود ، در این جنگنده به طور کامل محافظت شده است . امواج رادار می تواند

    در طول موج های مختلف رفتار متفاوتی در ورود به مجرای هوای موتور و سپس انعکاس ان در اثر برخورد

    با تیغه های کمپرسور از خود بروز دهند . ساختار ورودی هوای موتورهای این جنگنده به شکلی است تا

    در برابر برخورد اکثر طول موج ها مخفی بماند . در مواجهه با امواج با طول موج بلندتر از دهانه موتور ،

    ورودی هوا به طور کامل با مواد جاذب امواج پوشانده شده و انحنای خاص ان نیز باعث می شود که اندک

    امواج جذب نشده در جهتی نادرست منعکس شوند .


    در مواجهه با امواج با طول موج متناسب با اندازه دهانه موتور ، از انجا که مجرا بسان یک لوله ، امواج را

    کاملا به درون موتور می فرستد ، از صفحات مسدود کننده که در انتهای مجرا به صورت تیغه های ثابت در

    برابر تیغه های متحرک کمپرسور قرار گرفته اند ، استفاده شده است . این صفحات کاملا با مواد جاذب

    امواج پوشانده شده اند ؛ از طرف دیگر ، موج ورودی نیز بلندتر از ان است که بتواند از بین تیغه های

    مسدود کننده عبور کند . لذا مقدار زیادی از ان در برخورد با این صفحات جذب شده و مقدار اندکی نیز که

    منعکس می شود توسط روش هایی که اعلام نشده به طور کامل حذف می شوند . در مواجهه امواج با

    طول موج کوتاه نیز با انحنا دادن به ورودی مجرای موتور ، به منظور پوشاندن ان از دید مستقیم رادار و

    پوشش داخلی مجرا با مواد جاذب امواج ، موج رادار در هر بار برخورد به دیواره ها انرژی خود را از دست

    می دهد . این امواج به دلیل طول موج کم از بین صفحات مسدود کننده عبور کرده ، با تیغه های

    کمپرسور برخورد می کنند و منعکس می شوند . سپس در همان قسمت به دام افتاده و در رفت و

    برگشت های متوالی و برخوردهای پی در پی به صفحات مسدود کننده و تیغه های کمپرسور ، انرزی

    خود را از دست می دهند . خروجی موتورهای هر هواپیما نی بهترین نقطه از بدنه برای هدف گیری

    موشک های گرمایاب است ؛ اما f-22 برای مقابله با موشک های گرمایاب نیز راهکارهایی در چنته دارد .

    این جنگنده به دو موتور پرات اند ویتنی با بیشترین رانش 155/68 کیلونیوتن مجهز است که در ترکیب با

    ایرودینامیک فوق العاده بدنه ، به این جنگنده امکان پرواز سوپر کروز داده است . از این رو f-22 به ندرت

    احتیاج به استفاده از پس سوز دارد و این مسئله اندکی کار را برای موشک های گرمایاب کمی دشوار

    می کند . از طرف دیگر موتورهای f-22 به طور کامل در داخل غلاف های دندانه ای شکل قرار گرفته اند

    که حرارت موترو ها را از دید موشک های گرمایاب پنهان می کند . همچنین غلاف های دندانه ای مجهز

    به سامانه خنک کننده هستند که بدین ترتیب بازتاب های مادون قرمز این جنگنده ، تا حد زیادی از بین

    می رود . موتورهای f-22 همچنین به سامانه تغییر بردار رانش مجهز است که خلبان را قادر می سازد

    جهت خروجی اگزوزها را تا 20 درجه به سمت بالا و 20 درجه به سمت پایین تغییر دهد که تاثیر

    محسوسی در بهبودهای گردش و پیچش دارد .


    کابین خلبان نیز یکی از مهمترین بازتاب دهنده های امواج به شمار می رود و پرتوهای رادار با نفوذ به

    درون ان و برخورد با زوایای قائم نمایشگرها به شدت منعکس می شوند . چاره این مشکل پوشاندن

    شیشه کابین با لایه بسیار نازکی از فلز است تا مانع از ورود امواج به درون ان شده و در عین حال

    مشکلی برای دید چشمی خلبان ایجاد نکند.


    f-22 در این مورد نیز جنگنده گران قیمتی است ، چرا که ماده پوشاننده شیشه کابین ، فلز طلا و اکسید

    قلع است .


    مقدرا عددی سطح مقطع راداری f-22 موردی کاملا طبقه بندی شده است که امریکا هرگز ان را فاش

    نکرده است . اما اعداد زیر 10 سانتی متر مربع ، مقادیری هستند که بیشتر در این مورد به چشم می

    خورد و چندان هم دور از واقعیت به نظر نمی رسد . به استناد مطلب منتشر شده در هفته نامه اوویشن

    ویک 14 نوامبر 2005 ، سطح مقطع راداری f-22 از روبه رو در حدود یک سانتی متر مربع ، برابر با منفی

    40 دسی بل متر است . با این استناد و به منظور توضیح بیشتر ، مقایسه مقطع راداری این جنگنده با

    سایر هواپیماهای نظامی لازم به نظر می رسد . مقطع راداری f-22 رپتور از رو به رو ، یک میلینیوم

    هواپیمای بمب افکن b-52 ، یک صد هزارم جنگنده f-14 تامکت ، یک ده هزارم جنگنده f/a-18 سوپر

    هورنت ، یک هزارم جنگنده روسی سوخو t-50 و یک دهم جنگنده در حال توسعه f-35 است . همین

    مقایسه ساده ، برتری چشمگیر f-22 بر رقیب روسیش ، t-50 ، را نشان می دهد . مواد به کار رفته در

    ساختار f-22 نیز شامل مواد مرکب ( 23 درصد ) ، مواد ترموست و ترمو پلاستیک ( 33 درصد ) ، تیتانیوم (

    24 درصد ) ، فولاد ( 5 درصد ) ، و مواد دیگر به مقدار ( 13 درصد ) است .


    با این اوصاف می توان حدس زد که استفاده از رادارهای غیر فعال راه مناسب تری برای کشف و رهگیری

    f-22 باشد .


    تالیف : اقای امین کرم زنجانی.

    منبع : ماهناکه صنایع هوافضا / ش 80

    بلند آسمان جایگاه ماست

  10. #8
    Iran
    ناظر آزاد

    تاریخ عضویت
    Oct 2011
    محل سکونت
    بلند آسمان جایگاه ماست
    نوشته ها
    333
    تشکر
    246
    تشکر شده 610 بار در 151 ارسال
    قدرت امتیاز دهی
    443
    میزان امتیاز : 40775
    Array
    علاقه مندی های من
    نیروی هوایی
    نيروي هوايي ايران

    نیروی زمینی
    نيروي زميني ارتش جمهوري اسلامي ايران

    نیروی دریایی
    نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران
    توضیح دقیق نحوه پنهان کاری جنگنده F-22A Raptor و طراحی پیشرفته و پیچیده بدنه و کابین خلبان :

    مخفی شدن از دید رادارها:



    در حال حاضر بهترین راه تشخیص یک هواپیما استفاده از رادار می باشد. این سیستم که در طول جنگ جهانی دوم توسط انگلیس استفاده شد ، به سادگی با ارسال امواج رادیویی و دریافت بازتابش آن اشیاء را تشخیص می دهد.البته همیشه وجود انعکاس امواج نشان دهنده وجود هواپیما در آسمان نیست بلکه نتیجه انعکاس امواج ممکن است از ابرها یا پرنده ها باشد.

    بسته به بافت و جنس ماده مورد نظر انعکاس قویتر و ضعیف تر خواهد بود. هنگامی که امواج به هواپیما یا موشک یا هر چیزی که نتواند تمام انرژی رادار را جذب کند ، برخورد کند بسته به جنس مواد بکار رفته و شکل هندسی آن قدرت انعکاس متفاوت خواهد بود. با اندازه گیری انرژی منعکس شده و تابع موقعیت و زمان ، می توان توسط کامپیوترها جهت و سرعت حرکت را محاسبه کرد.

    برای بدست آوردن یک دید کلی و مناسب از اطراف آنتن فرستنده باید بصورت 360 درجه بچرخد. از طرفی برای جلوگیری از آسیب به آنتن رادار معمولا آن را در درون گنبد شفافی قرار می دهند.


    کاهش سطح مقطع راداری:

    برای اینکه یک هواپیمای نامرئی در مقابل رادار داشته باشیم باید امواج رادار را در برخورد با بدنه هواپیما مدیریت کرده و کنترل کاملی روی بازتابش آن داشته باشیم.
    باید طرحی برای بدنه پیاده شود که امواج رادار را بصورت غیر متمرکز انعکاس دهد و از بازگشت امواج جلو گیری شود.
    علاوه بر روش بالا باید از موادی با خاصیت جذب امواج استفاده کرد که اثر بازگشتی امواج را کاهش دهد.
    یک هواپیمای معمولی دارای سطح مقطع 6 متر مربع می باشد . در مقابل بمب افکن پنهانکار بی-2 با استفاده از آخرین فن آوری اختفا دارای سطح مقطع 0.75 متر مربع است. در مقام مقایسه یک پرنده در حال پرواز دارای سطح مقطع 0.01 متر مربع می باشد جنگنده اف-22 از یک پرنده بازتاب راداری کوچکتر دارد خیلی کوچک.

    طراحان هواپیما معمولا از کامپوزیت ها برای نامرئی کردن استفاده می کنند هر چند این شیوه هواپیما را غیر قابل مشاهده می کند اما بخش فلزی هواپیما موجب می شود با نزدیک شدن به رادار بازتاب امواج به میزان کشف برسد. ( بخش محرمانه لاکهید نمونه ترابری از یک هواپیما ساخته که تمام کامپوزیت می باشد البته هنوز در حال تست می باشد)


    شیوه پراکنده کردن امواج رادار در اف-22:




    طراحی سطوح منحنی :



    در طراحی اف-22 با استفاده از پیشرفته ترین نرم افزارها و ابرکامپیوترها ، نوعی طرح بوجود آمده که از سطوح منحنی مانند اف-15 بهره ببرد اما هیچ سیگنالی را به گیرنده رادار دشمن بازتاب ندهد. این باعث می شود بدنه منحنی طراحی شود اما در هیچ جای بدنه ، زاویه قابل تشخیص بوجود نیاید.



    بدنه اف-22 بجای انحراف سیگنال رادار به یک جهت مانند روشی که در طرح اف-117 پیاده شده بود. با سطح منحنی باعث پراکنده شدن انرژی رادار بصورت غیر متمرکز شده عملا سیگنال رادار بجای اینکه موازی هم شکست پیدا کنند و به یک جهت دیگر منحرف شوند مانند یک عدسی واگرا موجها تقسیم شده و بازگشت با تراکم موج کمی شکل می گیرد و موج قدرت خود را از دست می دهد.






    برای رسیدن به یک بدنه با طرحی به این پیچیدگی نیاز به محاسبات بسیار سنگین و استفاده از نرم افزار محاسبه سطح مقطع می باشد.



    شاهکار مخفی اف-22 در وجود الگوریتم های طراحی بدنه آن می باشد.این برنامه باعث کاهش سطح مقطع راداری اف-22 شده است. با توجه به این اصل که هنوز پای مواد جاذب امواج رادار به میان نیامده است.



    این طراحی تضمین می کند پرتو رادار از هر زاویه که به بدنه اف-22 برخورد کند هرگز در یک جهت خاص متمرکز بازتاب نخواهد داشت.



    این شانس شناسایی شدن توسط رادارهایی با چند سنسور گیرنده در مناطق مختلف که جهت کشف پنهانکارها استفاده می شوند را به صفر می رساند.

    اولین هواپیما که تا حدودی از این شیوه در طراحی بدنه استفاده کرده است بمب افکن بی-2 بود که اولین هواپیما با این نوع طراحی خاص بود.
    از آنجا که از طراحی بی-2 سالها گذشته در طی این مدت قدرت کامپیوترها و نرم افزارها به شکل باور نکردنی افزایش یافته و اکنون نرم افزار می تواند با دقت بالایی پیش بینی کند که سطوح انعکاس دهنده پرتو رادار در کدام نواحی وجود دارد و نمونه اصلاح شده طرح باید چگونه باشد.

    طراحی سطوح زاویه دار:



    در این روش طراحی قسمت های دم با زاویه خاصی نسبت به دیگر سطوح قرار می گیرند و دارای زاویه رفت و برگشت ناهمگونی هستند.این باعث می شود بعد از پوشاندن جنگنده با مواد جاذب امواج رادار انعکاس پرتو رادار بجای اینکه یک بار به بدنه خورده دور شود مجدد به روی بدنه منعکس شده و چند بار توسط مواد جاذب امواج تضعیف شود. در صورت انعکاس این موج بازگشتی بسیار ضعیف بوده و در عمل بازتابی بوجود نمی آید.

    وجود لبه های زاویه دار:



    در طرح اف-22 می توان سطوح دندانه دار را به وضوح مشاهده کرد. اف-22 از جلو بسیار کم ارتفاع طراحی شده تا پایین ترین مقطع رادار را از روبرو داشته باشد. اگر دقت شود نوعی طراحی شبیه یک W از نمای روبرو قابل مشاهده می باشد. این طرح توانایی انحراف و پراکنده کردن امواج رادار را دارد.






    علاوه بر این در طراحی لبه های درب محفظه جنگ افزار و درب محفظه چرخ ها نیز از این شیوه استفاده شده که باعث می شود در حال استفاده از سلاح نیز بازتابش راداری آن فقط اندکی افزایش یابد.
    دماغه اف-22 و ورودی هوای موتورها در هیچ جا زاویه با لبه تیز و مشخص ندارد.








    در طرح سوخو T-50 سطح زیر بدنه که تا حدودی شبیه اف-18 می باشد.نسبت به اف-22 ناهواری بیشتری دارد که مسیر عبور کانال هوا وموتورها می باشد. این مگر با مواد جاذب رادار بهتر نسبت به اف-22 جبران شود. کارشناسان غربی عیوبی در ورودی هوا و ریشه بالها یافته اند که نسبت به طرح اف-22 جنگنده روسی را در مقابل رادارها با مشکل مواجه می کند.





    سطح زیرین هواپیمای چینی سطح یکدستی نسبت به طرح روسها دارد.
    جنگنده J-20 چین طرحی شبیه اف-35 داشته بعلاوه کپی دم از طرح اف-117 و مواد جاذب رادار اف-117 کمک بزرگی به چین کرده و در حقیقت برای گریز از رادار به تکنولوژی اف-117 متوصل شده اند. یعنی نسل دوم پنهانکارهای آمریکایی.





    جنگنده روسی T-50 و J-20 چین هر دو نسبت به اف-22 رپتور از نظر حجمی بزرگتر هستند و طرح خروجی موتور آنها نسبت به اف-22 سطح مقطع بیشتری ایجاد می کند و این برای رادارها یعنی سطح مقطع بزرگتر نسبت به اف-22 .در کل طراحان آمریکایی اف-22 حساسیت بیشتری در زمینه اختفا داشته اند. چون تجربه بیشتری در این زمینه داشته اند.


    مواد جاذب امواج رادار:

    امواج رادار در یک محدوده وسیع می تواند طول موج داشته باشد از طول موج کوتاه میلی متری تا امواجی با طول یک متر. نوعی از مواد خاصیت جذب امواج با فرکانس پایین را دارند مانند الیاف شیشه و نوع دیگر خاصیت جذب امواج با فرکانس بالا را دارند.
    معمولا برای پوشش هر دو خاصیت بر روی بدنه از یک لایه ماده با خاصیت جذب فرکانس بالا و سپس بر روی آن موادی مانند الیاف شیشه جهت جذب امواج فرکانس پایین بکار می رود اما نقطه ضعف این شیوه مصرف مقدار زیادی ماده گرانقیمت می باشد که باعث افزایش هزینه ساخت پوشش بدنه می شود. همچنین پوشش بدنه با این مواد نیاز به رعایت مواردی دارد تا کارایی پوشش فوق حفظ شود. این خود با هزینه بالا ممکن می شود و دلیل گرانقیمت بودن این نوع هواپیماها پوشش محرمانه بکار رفته در آنها می باشد.

    اجزای فلزی موتور بازتاب راداری قابل توجه دارند. می توان با بکار بردن فلز ساندویچ شده در نوعی پلاستیک با فرمول محرمانه بازتاب امواج رادار را نزدیک صفر رساند. این ماده در مقابل حرارت و تنش وارده بسیار مقاوم می باشد.





    معمولا این مواد شامل مواد کربنی مانند فیبر کربن یا مبتنی بر مواد مغناطیسی از جنس فریت می شود.
    نتیجه این می شود که بمب افکنی به بزرگی بی-2 دارای سطح مقطع یک سه چرخه کوچک می شود.

    این مواد امواج را جذب و تبدیل به گرما می کند پوشش فوق امواج را در درون خود منعکس کرده و درصورت بازتاب امواج بسیار تضعیف شده است.




    شکاری اف-22 از پیچیده ترین ترکیب محرمانه برای پوشاندن خود استفاده کرده طوری که این شکاری عملا در مقابل هر نوع راداری بازتاب ضعیفی تولید می کند که کار رهگیری را غیرممکن می کند.



    کابین خلبان:

    در طراحی کابین خلبان طوری از قاعده طراحی W بهره برده شده که بخوبی سطح مقطع کابین پایین آمده یک همگامی بی نقص با بدنه اف-22 بوجود آید. علاوه بر این برای پوشش شیشه کابین از نوعی فیلم شبیه پوشش ساختمانهای بلند جهت کنترل حرارت داخلی بهره برده شده که تا 85 درصد از انرژی گرمایی را در خود جذب می کند بدون اینکه در دید خلبان ایجاد مشکل کند و در شب نیز از خروج نور از کابین جلو گیری می کند.


    پرواز در ارتفاع پایین:

    یکی از روشهایی که هواپیماها برای جلوگیری از شناسایی شدن توسط رادار بکار می برند پرواز در ارتفاع پایین می باشد که هنوز یک شیوه عالی برای فرار از رادارها می باشد.چرا که رادار جهت تشخیص هدف دچار مشکل می شود. وقتی رادار همزمان از ساختمانها و کوها و هواپیمای مهاجم انعکاس دریافت کند تشخیص هدف اصلی تقریبا غیر ممکن می شود و عملا رهگیری با شکست مواجه می شود.

    جدیدترین سیستم های دفاعی می توانند بین ناهمواری زمین و هواپیمای مهاجم تفاوت قائل شوند و برای فرار از دست این سیستمها باید قدرت مانور و سرعت بالایی داشت البته باید مجهز به رادار و سیستم کنترل ارتفاع هوشمند بود.





    نمونه عملی این سیستم بخشی از سیستم کنترل جنگنده تایفون بنام هدایت بی دردسر با امکان پرواز در ارتفاع بسیار پایین تحت کنترل کامپیوتر می باشد که بصورت شبیه سازی مسیر پرواز در فضای سه بعدی از برخورد با موانع اطراف در سرعت های بالا جلوگیری می کند،




    نظیر همین سامانه در شکاری اف-22 جهت پرواز در سطح پایین وجود دارد.


    تشخیص حرارت هواپیما:



    راه دیگر شناسایی یک هواپیمای در حال پرواز تابش حرارتی آن است که معمولا توسط موتور و به میزان کمتر توسط بدنه هواپیما و کابین خلبان بوجود می آید. با استفاده از یک سنسور حرارت یاب می توان گرمای یک هواپیمای در حال پرواز را تشخیص داد.
    زمانی که حرارت داغ موتور قابل تشخیص باشد می توان موشک را بر روی این موج گرمایی قفل کرد در واقع برای موشک حرارت یاب یک هدف تعریف می کنیم دنبال کردن حرارت فوق و از آنجا که سرعت هواپیما از موشک کمتر است در نتیجه موشک برنده خواهد بود و به هدفش می رسد. موشک سایدوندر مثال خوبی از این مورد است.
    بهترین حالت برای هواپیما یکسان کردن حرارت بدنه و موتور با حرارت هوای اطراف می باشد که شانس تشخیص حرارت هواپیما را به میزان زیادی کاهش می دهد.


    کاهش اثر دود خروجی :

    برای کاهش اثر دود خروجی موتور جت می توان با طراحی خاص اتاق احتراق از این امر جلوگیری کرد اما این مشکل بزرگی می باشد برای خلاص شدن از این دود آزمایشاتی آنجام شده و مواد بسیار عجیب شیمیایی بکار می رود که علاوه بر اینکه باعث تغییر رفتار امواج مادون قرمز خروجی موتور می شود ملکولهای آب موجود در خروجی موتور را به ذرات بسیار کوچک شکسته و در نتیجه از بین می برد.
    این مواد اسیدی بوده و بر پایه اسیدها ساخته شده اند مثل اسید سولفوریک.
    چندین اسید دیگر نیز مورد آزمایش قرار گرفته که نتیجه قابل توجه داشته اما این اسیدها خورنده قوی قطعات می باشند و نیاز به ایجاد پوشش مقاوم خاص روی قطعات می باشد.

    کاهش حرارت بدنه:




    حرارت ایجاد شده در طی پرواز هواپیما باعث کشف شدن می شود. شدت تولید حرارت به سرعت و ارتفاع هواپیما بستگی دارد و استفاده از پس سوز باعث تسریع این عمل می شود. در شکاری اف-22 با طرح خاص بدنه حرارت ناچیزی در سرعت بالا تولید می شود.


    استحکام بدنه اف-22




    بدنه اف-22 استحکام ویژه ای دارد وزن بزرگترین قطعه یک پارچه بدنه فقط 187 کیلوگرم می باشد و تا 75 درصد نقاط جوش کمتری نسبت به تکنولوژی مرسوم ساخت بدنه هواپیما دارد اما استحکام چندین برابر شده است.





    این بدنه باید از پس مانور سنگین در سرعت مافوق صوت برآید . فشار وارده به بدنه اف-22 در مانور سنگین با سرعت 1.7 ماخ در یک زمان طولانی به راحتی بدنه دیگر جنگنده ها را با مشکل مواجه می کند.




    اما اف-22 طراحی متفاوتی دارد و طوری ساخته شده تا بتواند ساعتها فشار سرعت مافوق صوت را تحمل کند.


    تشخیص اغتشاش:



    شکل یک هواپیما نیز در تکمیل چرخه نامرئی شدن آن نقش مهمی دارد و این به علم حرکت اجسام و مقاومت آنها در برابر هوا مربوط می شود. اگر هوا نتواند به سادگی از کناره یک جسم عبور کند ایجاد یک رشته اغتشاش در هنگام عبور می کند که این می تواند توسط یک سری از سنسورهای پیچیده لیزری اندازه گیری شده و منجر به شناسایی هواپیما شود البته وجود این سنسورها در حد شنیده های غیر مستند مطرح می شود.اف-22 توانسته این امواج مزاحم را به کمترین میزان ممکن کاهش دهد.



    تشخیص صدا:

    یک منبع بسیار مهم شناسایی یک هواپیما صدای تولیدی موتور آن می باشد البته استفاده از این امکان جهت تشخیص هواپیما شانس کمی دارد و معمولا وقتی صدای هواپیما شنیده می شود که دیگر خیلی دیر شده است.




    کشوری مانند آمریکا که سالها هزینه می کند تا از SR-71 به اف-22 دست یابد از کشوری که لاشه اف-117 و دزدی از پروژه اف-35 برای او مدرسه ساخت پنهانکار می شود همیشه برتر می باشد. ایالات متحده همیشه برترین رهگیر و بمب افکن را ساخته که در عمل در بزرگترین جنگ های قرن کارایی خود را به رخ رقیبان کشیده اند.تجربه جنگی عنصر مهمی در طراحی یک سلاح می باشد که آمریکا با توجه به فعال بودن در این زمینه مشکلی ندارد.

    به احتمال زیاد جنگنده روسی و چینی شانس کمی برای شرکت در یک نبرد جنگی واقعی خواهند داشت اما اف-22 شانس شرکت در جنگ را بارها بدست می آورد.ما وقتی اف-15 و اف-14 را با عمر خدمتی چند دهه می بینیم که هنوز قدرت مبارزه در مقابل خیلی از جنگنده ها را دارند و این را در میدان عمل بارها ثابت کرده اند. و می بینیم هنوز کشورها تلاش می کنند جنگندهایی هم رده این جنگنده ها بسازند، پس باید تصور کنیم اف-22 چقدر برتر ساخته شده که در رقابت با این جنگنده های پیر اما پرقدرت پیروز باشد.اف-15 سالها یک جنگنده هوا به هوای چالاک بوده و در عملیات زمینی نیز یک بمب افکن توانمند به حساب می آید.

    اما با آمدن اف-22 دیگر اف-15 در جنگ هوا به هوا و هوا به زمین با رکورد 100 پیروزی هوایی بدون شکست باید کنار برود و جای خود را به اف-22 بدهد.
    می شود اف-22 را ترکیبی از قدرت رهگیری اف-14 ، چالاکی اف-16 ، استحکام و سرعت اف-15 ، الکترونیک پیشرفته بمب افکن بی-2 و عنصری که نمی شود مثالی برای آن بیان کرد. در واقع اف-22 مانند اف-22 پنهان می باشد.


    منابع :

    :: F-22 Raptor Stealthfighter ::

    F-22 Raptor - Stealth

    F-22 CNI Battery

    Lockheed Martin � Lockheed Martin

    F-22 Raptor Team Web Site: About Us - F-22 History

    F-22 Manufacturing

    http://www.es.northropgrumman.com/so...dar/index.html

    و سایت میلیتاری ایران







    بلند آسمان جایگاه ماست

  11. #9
    مدیر بخش نیروی هوایی

    تاریخ عضویت
    May 2012
    نوشته ها
    2,904
    تشکر
    1,787
    تشکر شده 5,062 بار در 1,506 ارسال
    قدرت امتیاز دهی
    1661
    میزان امتیاز : 136951
    Array
    ابجی من قصدی ندارم اما

    با عرض پوزش و معذرت

    اف 22 به دلیل وجود شیشه روی کابین و رادار گریز نبودن کابین

    توسط راداری بسیار محرمانه ساخت روسیه کاملا شناسایی شده

    این رادار یک انتن ماهواره است که از آسمان امواج رو به پایین میفرسته

    و چون اف 22 زیر اون پرواز میکنه و با توجه به فرکانس بسیار پایین امواج بازیافتی

    از سطح رپتور با تخریب 80 درصد میتونه با بازیابی 20 درصد از اون امواج اقدام به شناسایی رپتور کنه

    و جدا از همه اینها کابین رپتور برای غیر نفوذ شدن امواج رادار کاملا شفاف شده تا امواج ازش عبور نکنن

    ولی این خاصیت موجب بازتاب نور نامرئی ir میشود

    پس روسها با دونستن این موضوع اقدام به ساخت یک تلسکوپ با فلش ای ار کرده اند که با هر فلش تقریبا

    از نصف کره خاکی عکس میگیرد و اگر اف 22 یا اف 35 و بی 2 در حال پرواز باشند به راحتی قابل شناسایی خواهند بود

    البته این مساله بسیار محرمانه به تازگی از شکافهای امنیتی روسها عبور و توسط جاسوسان امریکایی کشف شده

    ولی متاسفانه هنوز تکنولوژی ای برای جذب نور آی ار نداریم

    فرکانس این نور 000000.57 از سطح نور مرئی است که خیلی سریع حرکت میکنه و هیچ حرارتی هم نداره

    برای همین توسط ما و چشم و بدنمون قابل درک نیست
    اللـــــــــــــــــــهــ ـــــــــــــــــــم عــــــــــــجــــــــل لـــولـــــــیــــــــک الــــــفـــــــــرج

    شهدا در قهقهه مستانه شان عند ربهم یرزقونند ...

    شاید جنگ پایان یافته باشد ، اما مبارزه هرگز خاتمه نخواهد یافت ..


  12. #10
    Iran
    كاربر سايت

    تاریخ عضویت
    Feb 2013
    نوشته ها
    272
    تشکر
    539
    تشکر شده 316 بار در 111 ارسال
    قدرت امتیاز دهی
    77
    میزان امتیاز : 4852
    Array
    علاقه مندی های من
    نیروی هوایی

    نیروی زمینی

    نیروی دریایی
    لایه های جاذب روی جنگنده ها دارای پهنای باند خاصی هستند به این معنی که نمی توانند از لحاظ فیزیکی تمام انرژی موج برخوردی به خودشون رو توی کل طیف جذب یا به جهات دیگر منعکس کنند بنابراین از 10 ها سال پیش بسیاری از کشورهای به فکر افتادند که رادارهایی بسازند که در بانذ فرکانسی متداول (باند ایکس) کار نکنند نتیجه اش ساخت رادارهای فرکانس پایین بود رادار نبو که روسیه ساخت جز این رادارهاست که الان هم ایران اون رو داره انواع تکامل یافته رادارهای فرکانس پایین چینی نیز توسط ایران بهینه شده همچنین تنها را آشکار سازی هواپیما ها، رادارهای الکترومغناطیسی نیست بلکه رادرای آکوستیکی و اپتیکی و الکترواپتیکی و مادون قرمز هم وجود دارند که در حال حاضر تمامی انواع این ها به صورت یکپارچه و در تعامل با هم می توانند کارهای جالبی بکنند. حرکت صرف هواپیما در هوا تولید موج صوتی فرکانس پایین میکنه که تمی توان جلوی آن را گرفت مگر اینکه هواپیما در هوا تکون نخوره تازه موتور هواپیما هم به صرف روشن بودن نوع دیگری از این موج رو تولید می کنه . همچنین یک لایه ی جاذب الکترومغناطیسی به محض دریافت موج رادار آن را تلف می کنه یعنی تبدیل به کرما می کنه تا چیزی به سمت رادار بر نگرده می توان همزمان با یک رادار مادون قرمز در کنار رادار اصلی گرمایی که روی بدنه هواپیما درست می شه رو آشکار کردبرای مثال در جنک بالکان که در آن آمریکا به صربستان حمله کرده بود صرب ها با استفاده از همین روش مجتمع سازی و تغییراتی در پدافندهای بسیار قدیمی خود که از روسیه گرفته بودند توانستند یک هواپیمای استیلت آمریکا به نام شاهین شب F-117 را سرنگون کنند. که در آن موقع تکنولوژی روز هواپیمای استیلت به حساب می آمد و در عملیات طوفان صحرا در سال 91 مورد اصابت پدافند هوایی عراق قرار نگرفت.

صفحه 1 از 2 12 آخرینآخرین

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

موضوعات مشابه

  1. گالری تصاویر جنگنده اف 22 رپتور / F22-Raptor
    توسط Kingshooter در انجمن گالری عکس نیروی هوایی
    پاسخ: 19
    آخرين نوشته: 09-20-2013, 04:21 PM
  2. Raptor vs Typhoon
    توسط artab در انجمن مقایسه هواگردها و تسلیحات هوایی
    پاسخ: 19
    آخرين نوشته: 04-19-2013, 04:09 PM
  3. F/A-22 Raptor
    توسط Sorena در انجمن متفرقه
    پاسخ: 2
    آخرين نوشته: 05-28-2012, 02:07 PM

کلمات کلیدی این موضوع

علاقه مندی ها (Bookmarks)

علاقه مندی ها (Bookmarks)

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •